بهترین روش های نگهداری روغن زیتون برای حفظ کیفیت و ماندگاری شامل استفاده از بطریهای تیره، نگهداری در دمای مناسب و دوری از نور و هوا است. در این مقاله، روشهای اصولی برای حفظ طعم و ارزش غذایی روغن زیتون را بررسی خواهیم کرد.
روغن زیتون از دوران باستان تاکنون یکی از مهمترین و ارزشمندترین روغنهای خوراکی بوده که در نوشته تاریخچه روغن زیتون به طور مفصل به آن پرداختیم. شواهد تاریخی نشان میدهند که تمدنهای یونان، روم و مصر باستان از این روغن نه تنها به عنوان یک ماده غذایی، بلکه برای مصارف دارویی و زیبایی نیز استفاده میکردند. با گذر زمان و پیشرفت علم، فواید بینظیر روغن زیتون برای سلامت کشف شد و امروزه این روغن بخش مهمی از رژیم غذایی مدیترانهای محسوب میشود.
فواید روغن زیتون
این روغن، دارای ترکیبات غنی و مفیدی مانند آنتیاکسیدانها، اسیدهای چرب اشباعنشده و ویتامین E است. برخی از مهمترین فواید و خواص روغن زیتون عبارتاند از:
- کاهش خطر بیماریهای قلبی: به دلیل وجود اسیدهای چرب مفید، روغن زیتون میتواند سطح کلسترول بد (LDL) را کاهش داده و کلسترول خوب (HDL) را افزایش دهد.
- خاصیت ضد التهابی: پلیفنولهای موجود در روغن زیتون به کاهش التهابهای بدن کمک میکنند.
- تقویت سلامت مغز: مصرف مداوم روغن زیتون ممکن است از بیماریهای مرتبط با پیری مانند آلزایمر پیشگیری کند.
- کمک به کنترل وزن: با جایگزین کردن روغن زیتون به جای روغنهای ناسالم، میتوان به کنترل وزن و سلامت عمومی بدن کمک کرد.
انواع روغن زیتون
این روغن در چندین نوع و گونه مختلف در بازار عرضه شده که هر کدام ویژگیهای مختلف و نوع مصرف خاص خود را دارند که موجب حفظ کیفیت روغن زیتون مخصوصا در گونه فرابکر در زمان مصرف میگردد. برخی از انواع روغن زیتون عبارتند از:
- روغن زیتون فرابکر (Extra Virgin Olive Oil): خالصترین و باکیفیتترین نوع روغن زیتون است که بدون استفاده از مواد شیمیایی یا فرآیندهای حرارتی استخراج میشود.
- روغن زیتون بکر (Virgin Olive Oil): مشابه فرابکر است اما سطح اسیدیته بالاتری دارد.
- روغن زیتون تصفیهشده (Refined Olive Oil): این نوع روغن زیتون از طریق فرآیندهای تصفیه به دست میآید و نسبت به فرابکر ارزش تغذیهای کمتری دارد.
- روغن زیتون معمولی (Pure Olive Oil): ترکیبی از روغن زیتون بکر و تصفیهشده است و معمولاً برای پختوپز استفاده میشود.
بهترین روش های نگهداری روغن زیتون
روغن زیتون دارای ترکیبات حساسی مانند پلیفنولها، ویتامین E و اسیدهای چرب اشباعنشده است که در معرض نور، گرما و هوا به سرعت اکسید شده و کیفیت خود را از دست میدهند. نگهداری نامناسب میتواند باعث از بین رفتن عطر و طعم آن شده و حتی ارزش غذایی آن را کاهش دهد. بنابراین، رعایت روش نگهداری روغن زیتون میتواند به ماندگاری بیشتر و حفظ کیفیت آن کمک کند.
بهترین ظروف برای نگهداری روغن زیتون
یکی از مهمترین نکات در روش های نگهداری روغن زیتون ظروف نگهداری و بسته بندی آنها هستند. در حال حاضر روغن های زیتون در انواع و اقسام بطری ها و ظروف، در بازار وجود داشته که برخی از آنها عبارتند از:
- بطریهای شیشهای تیره: بهترین گزینه برای نگهداری روغن زیتون، بطریهای شیشهای تیرهرنگ (سبز یا قهوهای) هستند. این بطریها از نفوذ نور جلوگیری کرده و از اکسید شدن روغن پیشگیری میکنند.
- بطریهای فلزی استیل ضدزنگ: این نوع بطریها نیز گزینهای مناسب برای محافظت از روغن زیتون در برابر نور و اکسیژن هستند.
- بطریهای پلاستیکی: بهتر است از بطریهای پلاستیکی اجتناب شود، زیرا مواد شیمیایی موجود در برخی از پلاستیکها میتوانند بر کیفیت روغن تأثیر بگذارند.
- ظروف سرامیکی: برای نگهداری مقادیر کم روغن زیتون، ظروف سرامیکی تیرهرنگ نیز گزینهای عالی محسوب میشوند.
استفاده از ظروف مشکی و تیره یکی از بهترین روش های نگهداری روغن زیتون
بطریهای استفاده شده برای بسته بندی محصولات اویلتو، همگی از بطری های شیشه مشکی رنگ بوده که با جلوگیری از ورود نور، موجب افزایش زمان نگهداری و حفظ کیفیت به مدت طولانیتر میگردد.
دمای مناسب برای نگهداری روغن زیتون
دمای مناسب نیز یکی دیگر عوامل موثر در روش های نگهداری روغن زیتون بوده که تاثیر مستقیمی بر روی کیفیت آن میگذارد. بهترین دما برای نگهداری روغن زیتون بین 12 تا 18 درجه سانتیگراد است.
- دوری از گرما: روغن زیتون نباید در نزدیکی منابع گرما مانند اجاق گاز، فر، یا نور مستقیم خورشید نگهداری شود.
- دمای یخچال: اگرچه نگهداری روغن زیتون در یخچال امکانپذیر است، اما در دمای پایین ممکن است روغن زیتون سفت و کدر شود. این تغییر موقتی است و در دمای اتاق، روغن دوباره به حالت مایع برمیگردد.
اهمیت درپوش مناسب
هوای محیط میتواند تأثیر منفی بر کیفیت روغن زیتون داشته باشد. اکسیژن با ترکیبات روغن واکنش داده و باعث فساد آن شده و به همین دلیل، انتخاب درپوش مناسب برای حفظ کیفیت روغن زیتون یک نکته کلیدی به حساب می آید. همیشه باید درپوش بطری را بعد از استفاده ببندید و از ظروفی استفاده کنید که امکان نفوذ هوا به داخل آنها کم باشد.
روش نگهداری روغن زیتون برای حفظ کیفیت : آرام ریز با غلاف جداگانه
آرام ریز جداگانه روغن زیتون فرابکر اویلتو، به این منظور در بسته بندی قرار گرفته که علاوه بر سهولت در استفاده، با توجه به درپوش تعبیه شده و واشرهای لاستیکی، مانع از تماس مستقیم این روغن با هوا شده و باعث حفظ کیفیت به مدت طولانی تر میگردد.
عدم نگهداری طولانیمدت
روغن زیتون تازه بهترین کیفیت و طعم را دارد؛ به همین دلیل امروزه این محصول در بطریهای با حجم پایین، تولید، بسته بندی و به بازار عرضه میگردد. توصیه میشود روغن زیتون را در مدت 6 تا 12 ماه پس از باز کردن مصرف کنید. روغن زیتون اویلتو با درنظر گرفتن این نکته و حفظ کیفیت روغن زیتون در بطریهای کوچک 215 سی سی، 390 سی سی و 550 سی سی تولید و در اختیار استفاده کنندگان قرار میگیرد.
جلوگیری از آلودگی و تماس با قاشقهای آلوده
عدم تماس با آلودگیهای موجود در آشپزخانه یکی از نکات اساسی در روش های نگهداری روغن زیتون است. برای جلوگیری از آلودگی روغن زیتون، هرگز از قاشقهای چرب یا آلوده برای برداشت روغن استفاده نکنید. همچنین، اگر روغن زیتون را در ظرفی دیگر منتقل میکنید، اطمینان حاصل کنید که ظرف موردنظر تمیز و خشک باشد. وجود قطعه آرام ریز جداگانه در محصولات اویلتو علاوه بر سهولت استفاده، مانع از ورود آلودگیها به روغن میگردد.
مکان مناسب برای نگهداری روغن زیتون
- کابینتهای تاریک و خنک: بهترین مکان برای نگهداری روغن زیتون، کابینتهای دور از نور مستقیم خورشید و منابع گرما هستند.
- دور از ادویهها و مواد با بوی قوی: روغن زیتون قابلیت جذب بوهای محیط را دارد، بنابراین آن را در کنار مواد معطر و ادویهها نگهداری نکنید.
سخن آخر
با رعایت نکاتی که به عنوان بهترین روش های نگهداری روغن زیتون ارائه شد، میتوان از فساد زودرس، از بین رفتن طعم و کاهش خواص تغذیهای آن جلوگیری کرد. استفاده از ظروف مناسب، نگهداری در دمای مناسب، جلوگیری از تماس با هوا و نور، و مصرف در مدتزمان توصیهشده از جمله نکات کلیدی در نگهداری صحیح روغن زیتون هستند.
